Loftslagsmál tóku 144 milljarða af íslensku fé á árunum 2017-2024 (sjá Mbl 28.2.2025).
Þann 10 júní 2011 gerði Alþingi þau dýrkeyptu mistök að taka kerfi Evrópusamabandsins um viðskipti með losunarheimildir gróðurhúsalofttegunda, svokallað ETS-kerfi, inn í EES-samninginn. Þyngstu álögurnar falla á iðjuverin og flugið sem þýðir minnkandi getu þessara aðila til þess að ráðstafa sínum rekstrartekjum á Íslandi og bjóða vöru og þjónustu á góðu verði og byggja upp. Evrópusambandið hefur í krafti EES-samningsins tekið yfir hin svokölluðu loftslagsmál Íslands sem næst í heild sinni sem hefur leitt af sér margs konar vandamál sem okkar stjórnvöld treysta sér ekki til að taka á. Mistökin hafa þegar kostað landið óhemju fé, meira en stærstu uppbyggingarverkefni á vegum þjóðarheildarinnar hafa kostað, auk þeirra hamla sem álögurnar og regluverkið hafa valdið. Með lagasetningunni gerði Alþingi dýrkeypt mistök sem hefur kostað íslenska þjóð mikla fjármuni:
Lög nr. 64 15. júní 2011. Lög þessi eru sett til innleiðingar á eftirfarandi EES-gerðum:
– Tilskipun Evrópuþingsins og -ráðsins 2003/87/EB frá 13. október 2003 um að koma á fót kerfi fyrir viðskipti með heimildir til losunar gróðurhúsalofttegunda innan Bandalagsins og um breytingu á tilskipun ráðsins 96/61/EB, sbr. ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 146/2007.
– Tilskipun Evrópuþingsins og -ráðsins 2008/101/EB frá 19. nóvember 2008 um breytingu á tilskipun 2003/87/EB þannig að kerfið fyrir viðskipti með heimildir til losunar gróðurhúsalofttegunda innan Bandalagsins taki til flugstarfsemi.
(sjá nánar hér á vefsíðunni: Skuldbindingar íslenskra stjórnvalda um losun gróðurhúsalofttegunda).
Ástæðan fyrir að tilskipun um viðskiptakerfi með losunarheimildir (ETS) var tekin inn í EES-samninginn var að hún var metin innan gildissviðs samningsins. EES-samningurinn fjallaði ekki um loftslagsmál þegar hann var samþykktur þannig að þessi afsökun var bæði vafasöm og heimatilbúin og hefði íslenskum stjórnvöldum verið í lófa lagið að halda lögum og reglum um losunina utan EES-samningsins en setja eigin reglur um málið. Jafnvel þótt Ísland hafi skrifað upp á Parísarsamkomulagið var þar engin kvöð um að taka þátt í losunarkerfi ESB. Ísland hafði þá sérstöðu að vera heimsmethafi í losunarfrírri orkuframleiðslu og því vel treystandi til að vinna gegn losun koltvísýrings.
Aðildarlönd ESB/EES eru þegar tekin að vinda ofan af aðgerðunum við „kolefnishlutleysið“ svokallaða. Ástæðan er einfaldlega sú að kostnaðurinn er alltof hár og hefur valdið efnahagsþrengingum og minni lífsgæðum. Þýskaland mun hætta við að úthýsa kjarnorkuverum og er byjað að endurræsa kolaorkuverin. Vindmyllubyggingarnar er verið að minnka eða stöðva. Framleiðsla og meðferð sk. „rafeldsneytis“ er alltof dýr til þess að verða útbreidd. Rafbílarnir hafa hverfandi áhrif en valda slæmri rykmengun og förgunarmengun og kosta mikið í framleiðslu og niðurgreiðslum.
Það sem liggur beinast við fyrir Ísland er að endursemja eða segja EES-samningnum upp enda er hann farinn að valda þungum búsifjum vegna viðskiptahafta við umheiminn (utan ESB) og ofvaxins regluverks.
Bandaríkin eru í óðaönn að losa sig við óþarft regluverk um „loftslagsmál“. Þar eð Bandaríkin gengu á undan í byrjun herferðarinnar gegn gróðurhúsalofttegundum (1988) gefur þeirra stefna fordæmi um heim allan.
