Íslendingar eiga heimtingu á að vita hvaða stríð það er sem Ísland hefur nú dregist með í.
Nú þegar hefur verið eytt meiru fé úr vösum landsmanna í Úkraínustríðið en Landhelgisgæslan fær árlega. Og efnt hefur verið til samstarfs við Evrópusambandið um „varnarmál“. Evrópusambandið hefur stofnað 800 milljarða evra sjóð til þess að vopnavæða sambandslöndin og var nú að samþykkja að lána 90 milljarða evra til Úkraínu. Evrópusambandið er þar með orðið aðal rekstrar- og ábyrgðaraðili stríðsins.
Tilgangur Úkraínustjórnar með stríðinu var upprunalega sagður að koma í veg fyrir að austurhéruðin, Donbass, klyfu sig frá Úkraínu en þau stofnuðu sjálfstæð lýðveldi þegar ljóst var að leppstjórn Bandaríkjanna og ESB tæki við stjórn Úkraínu.
Tilgangur Bandaríkjanna og NATO-landa var frá byrjun að veikja og stuðla að sundurlimun Rússlands, gamalt stefnumál Vesturlanda, innifelur m.a. að halda á loft Úkraínu sem sérstöku þjóðlandi með sérstaka tungu og menningu sem Þjóðverjar og Austurríkismenn aðallega hafa unnið ötullega að í aldir en einnig önnur Vestur-Evrópuveldi.
Upphaf Úkraínustríðsins var vopnað valdarán sem Bandaríkjastjórn Baracks Obama bar hitann og þungann af. Í aðdraganda stríðsins hafði her Úkraínu verið efldur með fé og vopnum frá ESB og NATO og var árið 2013 orðinn sá stærsti í Evrópu utan Rússlands. Stækkun NATO til austurs, sem var gerð í trássi við samninga við Rússland, og áætlunin um að innlima Úkraínu í ESB, var þáttur í þenslustefnu Bandaríkjanna og evrópsku stórveldanna, þ.e. NATO og ESB. Fyrri tilraun til valdaráns 2005 misheppnaðist.
Bardagar milli hersveita stjórnarinnar í Kænugarði og hinna nýju alþýðulýðvelda Donbass hófust strax vorið sem valdaránið var framið, 2014. Samið var um frið 2015 í Minsk, með ábyrgð Þýskalands og Frakklands, en þeir samningar voru strax brotnir af Úkraínustjórn með samþykki ábyrgðaraðilanna, forustumenn Þýskalands og Frakklands viðurkenndu að friðarsamningarnir hefðu verið til þess að vinna tíma til að vopnavæða Úkraínu enn frekar. Rússlandsher gerði svo innrás í Úkraínu 2022, aðallega til þess að reka Úkraínuher frá Donbass en þá hafði stríðið kostað 14.000 almenna borgara þar lífið. Fljótlega var samið um frið í Istanbúl en forsætisráðherra Breta fór til Úkraínu og sagði stjórnvöldum þar, í umboði NATO, að samþykkja ekki friðarsamningana. Úkraínustjórn hefur síðan útvíkkað stríðið, m.a. ráðist inn í Kursk-hérað Rússlands.
Úkraínustríðið hefur frá byrjun verið stríð Bandaríkjanna og þeirra samherja í Evrópu gegn Rússlandi. Fréttamiðlarnir á Vesturlöndum, undir áhrifum áróðurs og falsfrétta, kalla stríðið „árásarstríð Rússa“ eða eitthvað sem gefur til kynna að Rússland sé árásarðilinn. Hið rétta er að stríðið er árásarstríð Bandaríkjanna og NATO og er nú að þróast í árásarstríð ESB og NATO sem reka það nú með hermönnum, vopnasendingum og fjárframlögum til stríðsverktaka sinna í Úkraínu.
Evrópusambandið og Bretar stefna að því að taka til sín frumkvæðið í hernaðinum gegn Rússlandi sem lengst af hefur verið stjórnað af Bandaríkjunum frá herstöð þeirra í Wiesbaden. Flest aðildarríki ESB eru nú dregin með, þau hafa í þessu máli afsalað sínu fullveldi til Brussel sem nú hefur tekið upp stríðsstefnu fyrir opnum tjöldum og snúið sér af svo miklum krafti að stríðinu gegn Rússlandi að það er orðið yfirgnæfandi stefnumál sambandsins. Evrópusambandið er þar með orðið stríðsbandalag eins og kunnáttumenn sáu fyrir þegar stórveldi Vestur-Evrópu stofnuðu Evrópubandalagið 1957. Reynt verður að gera Ísland fullgildan aðila að stríðsbandalaginu. Herhlaup Vesturlanda gegn Rússlandi hafa jafnan endað með hörmungum.
Sjá nánar grein Jeffrey Sachs 23.5 2023 https://www.jeffsachs.org/newspaper-articles/wgtgma5kj69pbpndjr4wf6aayhrszm
https://www.frjalstland.is/2023/12/19/stridsundirbuningur/
https://www.frjalstland.is/2024/08/15/nidurrif-russlands/
https://www.frjalstland.is/2024/02/29/ukraina-logd-i-rust/
og bókina Úkraína eftir Alexander Volkonski (VK, Reykjavík, 2020)
Greinin er eftir Friðrik Daníelsson, ritstjóra vefsíðunnar frjalstland.is, birtist fyrst í Morgunblaðinu 5.5.2026
